پاییز برای باغداران اشکذری تنها فصل برداشت انار نیست؛ فصل تبدیل دسترنج یک‌ساله به خوراکی‌های ماندگار و خاطره‌انگیزی است که عطر و طعمشان در یادها می‌ماند. «رب انار» یکی از همین چاشنی‌های خوش‌طعم است که تهیه آن، بخشی از فرهنگ و سنت زندگی مردم به شمار می‌رود.
وقتی انارهای آبدار باغ‌ها به بار می‌نشینند، آب دانه‌های سرخ و خوش‌رنگ انار را می‌گیرند و در دیگ‌های بزرگ می‌ریزند. دیگ‌ها روی آتش قرار می‌گیرند و آب انار ساعت‌ها می‌جوشد تا آرام‌آرام غلیظ شود و به قوام برسد؛ مایعی تیره‌رنگ و ترش‌مزه که حاصل صبر و زحمت اهل خانه است.
در برخی خانه‌ها، چغندر هم به دیگ رب انار اضافه می‌کنند. چغندرها پس از جوشیدن در آب انار، طعمی ترش و متفاوت به خود می‌گیرند و به‌عنوان خوراکی ساده و خوش‌مزه مورد استفاده قرار می‌گیرند.
اما استفاده از انار به تهیه رب محدود نمی‌شود. شاخه‌ها و پوست خشک‌شده درخت انار نیز در گذشته و گاهی امروز، به‌عنوان سوخت برای روشن نگه‌داشتن آتش و گرم‌کردن خانه‌ها در روزهای سرد زمستان به کار می‌روند. این شیوه، یادآور روزگاری است که هر بخش از درخت انار ارزشی دارد و چیزی بیهوده دور ریخته نمی‌شود.
رب انار برای نسل‌های گذشته تنها چاشنی غذا نیست؛ یادگاری از روزهای پرزحمت پاییز، دیگ‌های بزرگ روی آتش، هم‌نشینی اهل خانه و هنر مردمانی است که با کمترین امکانات، از نعمت‌های طبیعت بهترین بهره را می‌برند؛ طعمی ماندگار از زندگی ساده و پربرکت که هنوز در خاطره‌ها زنده است.
