از جمله صنایع دستی که سابقه دیرینه ای در مهریز دارد نوغانداری است مخصوصا در روستاهای حومه که دارای درختان توت مناسبی هستند به کار در این صنعت اشتغال دارند.
روش تولید:
جهت تولید ابریشم در اولین مرحله ابتدا نوغانداران مهریزی کرم ابریشم را تهیه و با شروع فصل بهار و تا زمان رویش برگ درخت توت تخم کرم ابریشم را در درجه حرارت ملایمی نگهداری می کنند و در زمان مناسب تخم کرم را در محلی گرم در پارچه سفید لای پنبه یا پشم میگذارند تا بیرون آید وقتی که از ابریشم بیرون آمد برگ درخت توت روی آن می گذارند. اگرکرم سالم باشد بلافاصله روی برگ میرود در این صورت که را برمی دارند و داخل سینی یا غربالی می گذارند که با پارچه کف آن را پوشانده اند و از این پس دو دفعه به کرم برگ می دهند و آنها را در جای خنک نگهداری میکنند. کرم ابریشم در طول فعالیت خود چهار خواب دارد که نوبت خواب آن نیز بستگی به زمان بیرون آمدن از پیله دارد مدت خواب بین ۱۵ تا ۱۶ ساعت و حداکثر سه روز و فاصله هر خواب ۶ تا ۷ روز است بعد از گذشت ۳۵ یا ۳۶ روز از خوراک باز میماند در این مرحله که آماده تنیدن است و در طول سه روز فقط تار می تند. حداکثر ۱۲تا ۱۳ روز بعد از پایان گرفتن کار شروع به جمع آوری پیله می کنند نوغانداران در پایان کژها را جمع آوری کرده وزن می کنند و در آفتاب می ریزند تا کرم بمیرد در غیر اینصورت پیله را سوراخ کرده و تبدیل به پروانه می شود. بطور کلی از مرحله شروع تا پایان کار شصت روز طول می کشد و بعد از جمع آوری پیله به مرحله ابریشم گیری می رسد پیله را در آب جوش ریخته و با چوب کوتاهی تارها را می گیرند و با چرخ مخصوص کلاف می کنند و بعد کلافها را به زانو می زنند و نخهایی که به هم تابیده از هم جدا می سازند و در آفتاب می اندازند که خشک شود پس از آن نخها را گلوله یا به اصطلاح گرونه می کنند و در بازار فروش که عمدتا در خارج از شهرستان مهریز است عرضه می دارند.
فرهنگ و تاریخ مهریز/ مهدی قاضی نسب، قم: نور گستر، ۱۳۸۴
