تقریظ؛ از ستایش مکتوب تا ماندگاری واژه‌ها

سایت حسینیه دو شهید به نقل از شکذرخبر،تقریظ، تنها چند سطر ستایش نیست؛
روایت کوتاهی است از مکاشفه‌ای عمیق میان خواننده و کتاب. صفحه‌ای است روشن در آغاز یک اثر، که در آن، واژه‌ها به احترام می‌ایستند و نویسنده، با نگاهی آمیخته به تأیید، تحسین و گاه شگفتی، در برابر قلمی دیگر سر فرود می‌آورد. تقریظ، یادداشتِ ستایش‌آمیزِ دل است بر سینه‌ی کتاب؛ مکتوبی کوتاه، اما ماندگار، که می‌تواند از دل سادگی، شکوهی ادبی بیافریند.

این سنت کهن، پیشینه‌ای بیش از دو هزار سال دارد و در تاریخ ادبیات، همواره نشانی از قدرشناسی اهل قلم از یکدیگر بوده است. اما در ایرانِ پس از انقلاب اسلامی، تقریظ رنگ و بویی تازه یافت؛ به‌ویژه آن‌گاه که رهبر شهید انقلاب، این سنت دیرینه را از اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ در عرصه فرهنگی کشور زنده کرد و به آن جان دوباره بخشید.

ایشان در بیش از سه دهه حضور در جایگاه والای رهبری، فرهنگ و ادبیات را نه حاشیه، که متنِ دغدغه‌های خود می‌دانستند. کتاب و کتاب‌خوانی برای او تنها یک شعار نبود؛ مسیری بود برای ساختن جامعه‌ای آگاه‌تر، عمیق‌تر و ریشه‌دارتر. از همین‌رو، در هر فرصتی می‌کوشیدند چراغ مطالعه و کتاب‌دوستی را روشن نگه دارند؛ به‌ویژه در حوزه آثار مربوط به انقلاب اسلامی و دفاع مقدس که آن را بخشی از حافظه زنده و هویت تاریخی ملت می‌دانستند.

این علاقه، پیش از انقلاب نیز در سیمای فرهنگی ایشان نمایان بود؛ چهره‌ای آشنا در میان شاعران، ادیبان و اهل فرهنگ، که با شعر و ادب بیگانه نبود و از جنس همان جهانِ نرم و ظریفِ واژه‌ها سخن می‌گفت. شاید همین خوی و خصلت بود که بعدها ایشان را به بازدیدهای سالانه از نمایشگاه کتاب، گفت‌وگو درباره آثار گوناگون، و نوشتن تقریظ‌هایی رساند که هر یک، خود به صفحه‌ای از تاریخ فرهنگی معاصر بدل شد.

تقریظ‌های ایشان، تنها معرفی کتاب نبود؛
اعلامِ اعتماد به قلم، تجلیل از روایت‌های صادقانه، و پاسداشت تلاش‌های خاموش نویسندگانی بود که در میدان فرهنگ، بی‌صدا اما اثرگذار می‌نوشتند. از همین روست که این نوشته‌های کوتاه، فراتر از تعریف و تمجید، در حافظه فرهنگی جامعه ماندگار شدند؛ چون در آنها، کتاب فقط خوانده نشده بود، بلکه دیده، فهمیده و ستوده شده بود.